By Sahar Haq, Ανώτερη Συντονίστρια Κοινωνικού Αντίκτυπου και η Ιρένε Κόλι Ριβέρα, Ανώτερη Συντονίστρια Ισότητας των Φύλων στην Πρωτοβουλία για Καλύτερο Βαμβάκι (BCI)
Όταν η Ayesha, μια μικροκαλλιεργήτρια βαμβακιού από το Πακιστάν, μιλάει για την καθημερινή της εργασία, απαριθμεί την προετοιμασία του εδάφους, το ξεβοτάνισμα, τη συγκομιδή και τη συλλογή των μίσχων. «Χωρίς τα χέρια μας, δεν υπάρχει βαμβάκι», λέει. Η Ayesha απηχεί τις σκέψεις χιλιάδων γυναικών αγροτισσών στο Σιντ του Πακιστάν, όπου το 93% ασχολείται με τη σπορά, το 77% με το ξεβοτάνισμα, το 69% με το μάζεμα, το 40% με τη διαχείριση του εδάφους, αλλά μόνο το 12% με τη διαχείριση των οικονομικών.
Στο Γκουτζαράτ της Ινδίας, οι γυναίκες βρίσκονται ομοίως στο επίκεντρο της καλλιέργειας: 63% σπέρνουν, 89% αφαιρούν ζιζάνια και 91% συγκομίζουν. Ωστόσο, τα συστήματα της αγοράς και οι περιορισμοί κινητικότητας σημαίνουν ότι μόνο το 23% συμμετέχει στην πώληση βαμβακιού και μόνο το 13% συμμετέχει ουσιαστικά στις αποφάσεις διαχείρισης των οικιακών γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
Πρόσφατες μελέτες της Πρωτοβουλίας για το Καλύτερο Βαμβάκι (BCI) στο Σιντ και το Γκουτζαράτ αποκαλύπτουν την κλίμακα της συμβολής των γυναικών στο βαμβάκι - και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν στη μετάβασή τους από αόρατες εργάτριες σε ισότιμες υπεύθυνες λήψης αποφάσεων. Σε όλες τις περιοχές, οι γυναίκες εκτελούν το μεγαλύτερο μέρος της χειρωνακτικής και χρονοβόρας εργασίας της καλλιέργειας βαμβακιού, διαχειριζόμενες παράλληλα τις οικιακές ευθύνες. Όπως εξήγησε μια αγρότισσα από το Πακιστάν, «Μετά την εργασία στο χωράφι, εξακολουθούν να περιμένουν όλες οι δουλειές του σπιτιού. Δεν μας μένει χρόνος».
Οι γνώσεις και η εργασία των γυναικών αγροτισσών συντηρούν τα νοικοκυριά και τις κοινότητές τους. Ωστόσο, τα ισχύοντα συστήματα σημαίνουν ότι οι γυναίκες στην περιοχή σπάνια συμβουλεύονται για το πώς επενδύονται τα έσοδα από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, πώς χρησιμοποιούν τον χρόνο τους ή πώς οι οικογένειες προσαρμόζονται στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. Αυτός ο αποκλεισμός όχι μόνο περιορίζει το εισόδημα και την εξουσία λήψης αποφάσεων των γυναικών, αλλά και αφήνει τις οικογένειες λιγότερο ανθεκτικές σε οικονομικά και κλιματικά σοκ. Την Παγκόσμια Ημέρα Αγροτισσών 2025, ρίχνουμε φως σε αυτές τις έμπειρες αγρότισσες, των οποίων η εργασία στηρίζει τα νοικοκυριά, τα μέσα διαβίωσης και την ευρύτερη οικονομία.
Εντοπισμός συστημικών εμποδίων
Και στις δύο γεωγραφικές περιοχές, ξεχωρίζουν τρία εμπόδια:
- Έλλειψη χρόνου: Στην Ινδία, η απλήρωτη φροντίδα και η αγροτική εργασία απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου των γυναικών καθημερινά. Οι γυναίκες ανέφεραν ότι έχουν λίγο ή καθόλου χρόνο για να ασχοληθούν με δραστηριότητες που τους αποφέρουν πρόσθετο εισόδημα. Στο Πακιστάν, έως και το 78% του χρόνου των γυναικών εκτός γεωργίας αφιερώνεται στη συλλογή καυσόξυλων και νερού για τις οικιακές ανάγκες.
- Περιορισμένη πρόσβαση σε πόρους και αγορές: Χωρίς ίση πρόσβαση σε αγορές και πόρους όπως η πίστωση και η γη, οι γυναίκες εμποδίζονται να υιοθετήσουν αναγεννητικές γεωργικές πρακτικές που ενισχύουν την ανθεκτικότητα.
- Κενά στη λήψη αποφάσεων: Σε πολλά νοικοκυριά, οι άνδρες διατηρούν την τελική εξουσία επειδή έχουν πρόσβαση σε δίκτυα, υπηρεσίες επέκτασης και πρόσβαση στην αγορά.
Παρά ταύτα, οι φιλοδοξίες των γυναικών σε όλη την περιοχή είναι σαφείς. Στο Πακιστάν, το 65% των γυναικών αγροτισσών που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι μπορούσαν να διαχειριστούν τις δικές τους εκμεταλλεύσεις και επέδειξαν υψηλό επίπεδο ενδιαφέροντος και προθυμίας να εργαστούν με τεχνικές πρακτικές για την καταπολέμηση παρασίτων και την προετοιμασία του εδάφους.
«Ξέρουμε ποιος σπόρος είναι καλός, αλλά δεν μπορούμε να πάμε στο μαγαζί. Ο άντρας μου τον αγοράζει. Αν πάω εγώ, ο κόσμος θα μιλήσει.»
Γυναίκα αγρότισσα, Γκουτζαράτ
Ο ρόλος της Πρωτοβουλίας για Καλύτερο Βαμβάκι
Ως το μεγαλύτερο πρόγραμμα βιωσιμότητας του βαμβακιού στον κόσμο, το BCI υποστηρίζει την οικοδόμηση ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις γυναίκες αγρότισσες ώστε να έχουν πρόσβαση σε πόρους και να κατέχουν αυτούς, καθώς και να ασκούν την αναγεννητική παραγωγή βαμβακιού ως οδό ενδυνάμωσης και ανθεκτικότητας του οικοσυστήματος.
Μέσω των Αρχών και των Κριτηρίων μας, το φύλο ενσωματώνεται ως διατομεακό θέμα. Οι γεωργικές ομάδες συγκροτούν Επιτροπές Φύλου και διορίζουν Υπεύθυνους Φύλου, δημιουργώντας επίσημες δομές που αντιμετωπίζουν τα εμπόδια και διασφαλίζουν ότι οι γυναίκες αγρότισσες μπορούν να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων, να έχουν εύκολη πρόσβαση σε εκπαίδευση και να αναλαμβάνουν ηγετικούς ρόλους.
Σε συνεργασία με τους συνεργάτες μας, προχωράμε ένα βήμα παραπέρα με τους εξής τρόπους:
- Επέκταση των ηγετικών οδών με στόχο τον αντίκτυπο για την αύξηση του γυναικείου προσωπικού πεδίου παγκοσμίως. Με την πρόσληψη γυναικών σε αυτούς τους ρόλους, οι εταίροι διασφαλίζουν ότι οι γυναίκες αγρότισσες υποστηρίζονται από συνομηλίκους και ορατά πρότυπα στις κοινότητές τους.
- Μείωση του χρονικού φόρτου μέσω πρακτικών λύσεων, όπως εργαλεία εξοικονόμησης εργασίας, ευέλικτα ωράρια κατάρτισης και υποστήριξη παιδικής φροντίδας, ώστε οι γυναίκες να μπορούν να συμμετέχουν πληρέστερα στην κατάρτιση και στις αγορές.
- Ενίσχυση των γυναικείων συλλογικοτήτων και των ομάδων αυτοβοήθειας, δίνοντας στις γυναίκες την ευκαιρία να συγκεντρώσουν πόρους, να έχουν πρόσβαση σε δίκτυα ασφαλείας, να βελτιώσουν τη διαπραγματευτική τους ισχύ και να αποκτήσουν ισχυρότερη φωνή στις αγορές και τα κοινοτικά φόρουμ.
- Προώθηση του διαλόγου μεταξύ των φύλων στα νοικοκυριά, ενθάρρυνση ανδρών και γυναικών να μοιράζονται ευθύνες και αποφάσεις, συμβολή στην αλλαγή των κανόνων και στην επέκταση της επιρροής των γυναικών στη γεωργία.
Αυτές οι ενέργειες αντικατοπτρίζουν την 2030 Στρατηγική, η οποία συνδέει την ισότητα των φύλων με ευρύτερους στόχους αντίκτυπου στα μέσα διαβίωσης, την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και την αναγεννητική γεωργία.
Ο δρόμος μπροστά
Οι γυναίκες της υπαίθρου που ασχολούνται με το βαμβάκι δεν είναι παθητικοί ωφελούμενοι. Είναι αγρότες που ασχολούνται άμεσα με τον κύκλο παραγωγής και συχνά αντιμετωπίζουν τις σκληρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης.
Σε αυτή την Παγκόσμια Ημέρα Γυναικών της Υπαίθρου, γιορτάζουμε ό,τι είναι δυνατό και διπλασιάζουμε τη δέσμευσή μας. Σε συνεργασία με εταίρους, μέλη, οργανώσεις παραγωγών και κοινότητες, η Πρωτοβουλία για Καλύτερο Βαμβάκι ανοίγει νέους δρόμους, ώστε οι γυναίκες αγρότισσες να είναι ορατές, να αναγνωρίζονται και να ενδυναμώνονται, να αναλαμβάνουν ηγετικές θέσεις, να έχουν πρόσβαση σε πόρους και να διαμορφώνουν αποφάσεις. Το βαμβάκι μπορεί να επιτύχει την πλήρη βιωσιμότητά του μόνο όταν οι δυνατότητες κάθε αγρότη υλοποιηθούν και ενθαρρυνθούν.
Πηγές
- Ενδυνάμωση των Γυναικών στον Τομέα του Βαμβακιού: Επανεξέταση των Ρόλων των Φύλων, της Χρήσης του Χρόνου και των Δομών Υποστήριξης, Σιντ του Πακιστάν – η πλήρης έκθεση θα δημοσιευτεί σύντομα, παρακολουθήστε αυτόν τον χώρο!
- Βασική Έκθεση Πρωτοβουλίας για το Καλύτερο Βαμβάκι: Ενδυνάμωση των Γυναικών, Γκουτζαράτ, Ινδία